ارائة مدل تأثیر انجام اقدامات ایمنی کم هزینه بر شدت و تعداد حوادث ترافیکی (مطالعة موردی: محور ملایر - جوکار)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه عمران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نوشهر، ایران

2 دانش آموختة مقطع کارشناسی ارشد مهندسی عمران، گرایش راه و ترابری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نوشهر، ایران.

چکیده

زمینه و هدف: نصب و اصلاح تجهیزات ایمنی جاده­ها، تأثیر قابل‌ملاحظه‌ای در کاهش سوانح ترافیکی دارد. شناخت تصادفات و عوامل بروز آن­ها به‌خصوص عامل راه و همچنین برداشتی دقیق از ایمنی و مؤلفه‌های آن به مهندسان در افزایش ایمنی جاده­ها کمک بسزایی می­نماید. کمّی‌نمودن مؤلفه‌های ایمنی در حمل‌ونقل، نقش مهمی در ارزیابی و ارتقای کیفی ایمنی ایفا می­کند.
روش: در این پژوهش، آمار سه‌سالۀ تصادفات در محور ملایر - جوکار از استان همدان موردبررسی قرار گرفت. در محور مذکور، طی یک دورۀ سه‌ماهه، مجموعۀ اقدامات کم‌هزینۀ بهبود ایمنی از قبیل ایجاد خاک‌ریز کنار پل­ها، نصب تابلوهای هشداردهنده و جهت‌نما، ترمیم و رنگ‌آمیزی علایم افقی، ایجاد شیار لرزاننده و... توسط ادارة راه انجام شده است. با توجه به آمار موجود تصادفات و تجزیه‌وتحلیل آن و همچنین با مشخص‌بودن اقدامات بهبود ایمنی انجام‌شده در هر بخش از این مسیر، تأثیر اقدامات ارتقای ایمنی بر کاهش سوانح ترافیکی توسط نرم­افزار SPSS ارزیابی گردید. در طی این پژوهش، آمار تصادفات سه‌ساله به‌صورت توصیفی تحلیل شد. همچنین به‌منظور بررسی و ارزیابی تأثیر انجام اقدامات ایمنی بر تصادفات، از آزمون علامت زوج نمونه­ای و ضریب هم‌بستگی اسپیرمن استفاده گردید.
یافته­ها: با درنظرگرفتن میزان افزایش تعداد خودروهای عبوری در این محور و آمار تصادفات قبل و بعد از زمان اجرای اقدامات بهبود ایمنی، تأثیر مثبت و به‌دنبال آن، کاهش شدت و تعداد تصادفات پس از نصب تجهیزات و علایم ایمنی در این مسیر، مشخص شد. در پایان، یک مدل رگرسیون خطی بین انجام اقدامات ایمنی به‌عنوان متغیر وابسته و دو متغیر شدت و تعداد تصادفات به‌عنوان متغیرهای مستقل ارائه گردید.
نتیجه­گیری: مطابق مدل ارائه‌شده مشخص شد که انجام اقدامات اصلاحی کم‌هزینه در کاهش چشمگیر هر دو متغیر شدت و تعداد تصادفات، تأثیر مثبت دارد؛ هرچند این تأثیر بر کاهش شدت تصادفات کمی بیشتر از این تأثیر بر کاهش تعداد تصادفات می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


 
- احدی، محمدرضا؛ حسن­پور، محمدزمان؛ بشیری، پریسا؛ بشیری، پوریا. (1395). راهکارهای ارتقای ایمنی و پیشگیری از تصادفات عابران پیاده در شهرستان قزوین. فصلنامه علمی پژوهشی ارتقای ایمنی و پیشگیری از مصدومیت­ها، 4 (3)، مرکز تحقیقات ارتقای ایمنی و پیشگیری از مصدومیت­ها، 143-150.
- باقری خلیل، فاطمه؛ شیخ‌الاسلامی، عبدالرضا. (1390). تحلیل بر تحقیقات انجام شده در زمینه عوامل مؤثر بر وقوع تصادفات در راه­های برون­شهری. فصلنامه راهور، سال هشتم، (15)، 93-116.
- تن­زاده، جواد. (1392). طرح هندسی و ایمنی راه. چاپ چهارم، تهران: انتشارات صانعی شهمیرزادی.
- حسینی، شلیر؛ شریعت مهیمنی، افشین. (1391). تحلیل اثربخشی اقدامات کم‌هزینه ایمن‌سازی از دیدگاه رانندگان وسایل نقلیه. دوازدهمین کنفرانس بین‌المللی حمل‌ونقل، سازمان حمل‌ونقل تهران، معاونت حمل‌ونقل و ترافیک شهرداری تهران.
- حمیدیزاده، محمدرضا؛ شفیعی نیک­آبادی، محسن؛ نادری، ریحانه. (1396). سیاست­گذاری مهار تلفات جاده­ای در کشور. فصلنامه مطالعات مدیریت راهبردی، (31)، دانشگاه شهید بهشتی، 61-82.
- روشنفکرجورشری، سبحان. (1393). ارتقای حس روانی امنیت در حاشیۀ شهرها با بهره‌گیری از نورپردازی مناسب. دومین همایش بین‌المللی روشنایی و نورپردازی، ایران، تهران، شرکت همایش برنا.
 - شادکار، محمد سعید؛ فاطمی اردستانی، سید فرشاد؛ ابوحمزه، داریوشش. (1395). عوامل مؤثر بر تخلفات رانندگی در ایران از منظر اقتصاد. فصلنامه مطالعات پژوهشی راهور، (19)، 165-186. 
- عبدالمنافی، سید ابراهیم؛ بابازاده، عباس. (1395). بررسی جایگاه ایمنی راه در ارزیابی و اولویت­بندی گزینه­های ساخت شبکه معابر (مطالعه موردی: شهر تهران). فصلنامه راهور، (35)، 39-60.
- عینی، الهه؛ سوری، حمید؛ گنجعلی، مجتبی؛ باغفلکی، تابان. (1396). محاسبه هزینه فوت و جرح ناشی از سوانح ترافیکی در ایران با استفاده از تحلیل بیزی به روش تمایل به پرداخت. فصلنامه علمی - پژوهشی مهندسی حمل‌ونقل، سال هشتم، (4)، انجمن مهندسی حمل‌ونقل ایران، 657-669.
- فرج‌اللهی، گلنوش؛ دلاور، محمودرضا. (1396)، تعیین نقاط حادثه‌خیز تصادفات رانندگی با استفاده از اطلاعات مکانی مردم گستر. چهارمین کنفرانس بین‌المللی برنامه‌ریزی و مدیریت محیط‌زیست، دانشکده محیط‌زیست دانشگاه تهران.
- کارگر، علی؛ شیرمحمدی، حمید. (1393). ارزیابی روش خطی به‌منظور اولویت­بندی اقتصادی تجهیزات ترافیکی در معابر برن شهری (مطالعه موردی: محور ارومیه - سلماس). فصلنامه جاده، 22 (78)، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، 27-37.
- مرادی، علی؛ رحمانی، خالد؛ هوشمندی شجاع، مصطفی؛ رحیمی سپهر، حسن؛ خورشیدی، علی. (1395). مروری بر وضعیت حوادث رانندگی در ایران در مقایسه با سایر کشورها. مجله پزشکی قانونی ایران، 22 (1)، سازمان پزشکی قانونی کشور، 45-53.
- نیکزاد، میرفاضل. (1386). سوانح ترافیکی کشور و خسارات منتجه، علل و عوامل و راهکارهای برون‌رفت از آن، تهران: دفتر تحقیقات کاربردی پلیس راهنمایی و رانندگی ناجا.
- وزارت راه و ترابری. (1375). تحلیل تصادفات استان اصفهان. مجموعه گزارش‌های نگرشی نظام­گرا به پروژه­های مطالعاتی حمل‌ونقل جاده­ای، گزارش شماره بیست‌وچهار، دفتر آمار و برنامه­ریزی.
 
- Ahmed, L. A. (2017). Using Logistic Regression in Determining the Effective Variables in Traffic Accidents. Applied Mathematical Sciences, 11(42), 2047-2058.
- Alam, I., Ahmed, M. F., Alam, M., Ulisses, J., Farid, D. M., Shatabda, S., & Rossetti, R. J. (2017). Pattern mining from historical traffic big data. In IEEE Region 10 Symposium (TENSYMP), 2017 (pp. 1-5). IEEE.
- Balikuddembe, J. K., Khorasani-Zavareh, D., Sinclair, P., Stephen, K., Ardalan, A., & Nejati, A. (2017). Mainstreaming Road Safety in the Regional Integration of the East African Community to Reduce Road Traffic Injuries. African Safety Promotion: A Journal of Injury and Violence Prevention, Vol. 15, No. 1, June 2017, PP: 38-54.
- Hanley, K.E., Gibby. A.R., Ferrara, T.C. (2000). Analysis of Accident Reduction Factores on California State Highways. Transportation Research Record, 1717 (1), PP: 37-45.
- Manual, H.S. (2010). American Association of State Highway and Transportation Officials (AASHTO). Washington, DC, 10, Part B, Roadway Safety Management Process.
- Outcalt, W.S. (2001). Centerline Rumble Strips (No. CDOT-DTD-R-2001-8), Colorado Departement of Transportation, Research Branch.
- Peterson, E.R. )2006(. The Effectiveness of Low-Cost Traffic Calming Applications Appropriate for Main Streets Through Rural Communities. Iowa State University Capstones, June 2006, PP: 1-82.
- Zegeer, H., Martin, M., Adem, R. (2007). Safety Effects of Road Lighting on Accidents. PP: 278-45.