بررسی تأثیر عوامل انسانی - اجتماعی و فنی مهندسی در پیش بینی رفتار ترافیکی رانندگان شهر تهران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی مقطع دکتری مدیریت ایمنی ترافیک دانشگاه علوم انتظامی امین

2 استاد دانشگاه علامه طباطبایی

3 استاد دانشگاه تهران

4 استادیار دانشگاه علوم انتظامی امین

چکیده

زمینه و هدف
اصلاح رفتار ترافیکی رانندگان، از موضوعات اساسی در کاهش سوانح رانندگی در کشورها است. در این میان، سه عامل انسانی، اجتماعی و فنی مهندسی بر رفتار ترافیکی راننده تأثیرگذار هستند و مداخلات در هریک از این مؤلفه‌ها، رفتار راننده را متأثر می‌سازد.
روش
در این پژوهش سعی شده است که به شیوۀ پژوهش‌های کیفی، رفتار ترافیکی راننده بر پایۀ سه عامل مذکور تبیین و شاخصه‌های هریک از این مؤلفه‌ها مشخص شده و تأثیر آن‌ها بر رفتار ترافیکی رانندگان موردپردازش قرار گیرد. این کار می‌تواند متولیان امر ترافیک را در جهت پیش‌بینی‌های مرتبط با رفتار ترافیکی راننده یاری رساند. در بخش کیفی، از طریق مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌عمیق با نخبگان عرصۀ حمل‌ونقل از طریق تحلیل محتوای برنامه‌ریزی‌شده، عوامل مؤثر بر رفتار ترافیکی راننده تبیین و اثر هریک از عوامل مذکور رتبه‌بندی شد.
یافته‌ها
در بین سه عامل مذکور، ابتدا عامل اجتماعی و کنترل‌های بیرونی به‌عنوان مؤثرترین عامل بر رفتار ترافیکی راننده و در مرتبۀ دوم، عامل فردی و در مرتبۀ سوم، عامل فنی و مهندسی در حوزۀ راه و خودرو برآورد شدند. در ادامۀ این بررسی، به‌وسیلۀ آزمون آماری فریدمن، اولویت‌بندی شاخصه‌ها در هریک از این عوامل سه‌گانه مشخص و تبیین گردیده است.
پیشنهاد‌ها
به نظر می‌رسد که کنترل‌های اجتماعی می‌تواند بخش اعظمی از رفتار ترافیکی را تنظیم نموده و در راستای تغییر و اصلاح رفتار ترافیکی در جامعه کارساز باشد که برای تغییر پژوهش رفتار ترافیکی راننده می‌بایست در زمینۀ هریک از این سه عامل، با توجه به رویکرد اثرگذاری عوامل اجتماعی بر رفتار ترافیکی، اقدامات لازم به عمل آید.

کلیدواژه‌ها


-                     با تامور، تام. (1367). طبقات اجتماعی در جوامع جدید (ترجمۀ اکبر مجدالدین). انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.
-                     پیرو، آلن. (1375). فرهنگ علوم اجتماعی (ترجمۀ باقر ساروخانی). انتشارات کیهانی.
-                     پیروند، عبدالله. (1368). توسعۀ اقتصادی. نشر موسوی.
-                     کریمی، یوسف. (1370). روانشناسی شخصیت. نشر پیام نور.
-                     کریمی، یوسف. (1368). روانشناسی اجتماعی. نشر ارسباران.
-                     کوئن، بروس. (1387). مبانی جامعهشناسی (ترجمه توسلی). سمت.
-                     وبر، مارکس. (1384). اقتصاد و جامعه (ترجمه عباس منوچهری و دیگران). انتشارات سمت.
-                     بستانی، حسن. (1382). بررسی تأثیر پایگاه اقتصادی اجتماعی بر مشارکت سیاسی دانشجویان. دانشگاه تهران.
-                     پورافکاری، نصرالله و همکاران. (1390). تأثیر پایگاه اقتصادی - اجتماعی بر اقتدارگرائی. انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی.
-                     جواهری، فاطمه. (1386). بررسی تأثیر پایگاه اقتصادی - اجتماعی دانشجویان بر گرایش‌ها و رفتار آنان. انتشارات تربیت‌معلم.
-                     فکور، علی. (1387). قانون، قانون‌گرایی و گروه‌های اجتماعی. نشریه فرهنگ عمومی.
-                     اشرف، احمد. (آذر 1387). مفهوم طبقه در ایران. تارنمای عصر نو.
-                    Alberto Bucchi and Another. (2012). Traffic psychology and driver behavior –SIIV. 5th international congress-sustainability of road infrastructures-social and behavior sciences 53, 973-980.
-                    Bandora, A. (2010). Behavior theory and the modes of man. American psychologists, 29, pp.589-869
-                    Claudio Djissey Shikida and Another. (2008). Economic determinants of driver’s behavior in Minas Gerais- http://economicsbulletin.vanderbilt.edu/volume8,no.10, pp.1-7.
-                    Chien Ming Teseng-speeding violation related to a drivers social-economic demographics and the most frequent driving purpose in Taiwan mail population-safety science-Www.Elsevier.Com-2005.
-                    David Shinar and Another. (March 2000). Self-reports of safe driving behaviors in relationship to sex ’age ’education and income in the US adult driving population. Accident analysis and prevention, p.105-120.
-                    Elisa, R. Braver. (May 2003). Race hispania and socioeconomic status in relation to motor vehicle occupant death rates and risk factor among adults. Accident analysis and prevention, p.295-309.
-                    Naatanen, R-Sumala, H. (2006). Road user behavior and traffic accidents. p. 44-75.
-                    Oppenhein, I. and David Shinar. (2011). Human factors and ergonomics ,handbook of traffic psychology, Chapter 15 .ep.Brayan Sandiago.
-                    Rebeca Levers and Another. (2001). Novice deriver’s risky driving behavior risk perception and crash risk. Finding from the drive study, Www.Slsevien.Com.