الگوی ساختاری ارتباط بین پایگاه اقتصادی – اجتماعی و رفتار رانندگی (مطالعۀ موردی شهر تهران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 هیئت علمی

2 استاد دانشگاه علامه طباطبایی

3 استاد دانشگاه تهران

4 استادیار دانشگاه علوم انتظامی امین

چکیده

زمینه و هدف
 در دهۀ اخیر، پایگاه اقتصادی – اجتماعی افراد به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین عوامل تأثیرگذار از بین عوامل اجتماعی بر رفتار رانندگی رانندگان در دنیا مطرح می‌باشد. در این پژوهش، ارتباط بین مؤلفه‌های مبیّن سطح پایگاه اقتصادی – اجتماعی فرد مؤثر بر رفتار ترافیکی راننده بررسی و در انتها، مدل ساختاری پیش‌بینی ارتباط بین متغیرهای پژوهش ارائه می‌گردد. 
روش: جامعۀ آماری این پژوهش با حجم نمونۀ 250 نفر از رانندگان سواری شهر تهران در بازۀ زمانی سال 96 در شهر تهران می‌باشد. روش پژوهش از نوع هم‌بستگی به شیوۀ پیمایشی است. پس از برآورد شاخصه‌های پایگاه اقتصادی – اجتماعی بر اساس مؤلفه‌های استانداردشده، ارتباط جایگاه فرد با رفتار رانندگی وی بر اساس پرسش‌نامۀ استاندارد در سه حوزۀ رفتارهای اضطراب، بنیان رفتارهای احتیاطی مفرط و رفتارهای هیجان‌خواه برآورد گردیده است.
یافته‌ها: در ابتدا با استفاده از آزمون آماری پیرسون، هم‌بستگی بین متغیرهای پژوهش برآورد گردید و مشخص شد که بین رفتارهای هیجان‌خواه و خصمانه و رفتار محتاطانۀ افراطی با پایگاه اقتصادی – اجتماعی راننده با ضریب 254/0 و 139/0، رابطۀ معنی‌داری وجود دارد و بین رفتار اضطراب بنیان و پایگاه اقتصادی -اجتماعی راننده، هم‌بستگی وجود ندارد.
پیشنهاد‌ها: در ادامه برای ارائۀ الگوی پیش‌بینی رفتار راننده، تحلیل رگرسیون بین متغیرهای این پژوهش صورت گرفت و با استفاده از  مدل ساختار عاملی، الگوی پیش‌بینی ارتباط بین رفتار ترافیکی راننده و پایگاه اقتصادی - اجتماعی وی ارائه گردیده است.

کلیدواژه‌ها


-       اشرف، احمد. (آذر 1387). مفهوم طبقه در ایران. تارنمای عصر نو.
-       باتامور، تام. (1367). طبقات اجتماعی در جوامع جدید (ترجمۀ اکبر مجدالدین). انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.
-       بستانی، حسن. (1382). بررسی تأثیر پایگاه اقتصادی – اجتماعی بر مشارکت سیاسی دانشجویان. دانشگاه تهران.
-       پورافکاری، نصرالله و همکاران. (1390). تأثیر پایگاه اقتصادی - اجتماعی بر اقتدارگرائی. انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی.
-       پیرو، آلن. (1375). فرهنگ علوم اجتماعی (ترجمۀ باقر ساروخانی). انتشارات کیهانی.
-       پیروند، عبدالله. (1368). توسعۀ اقتصادی. نشر موسوی.
-       جواهری، فاطمه. (1386). بررسی تأثیر پایگاه اقتصادی - اجتماعی دانشجویان بر گرایش‌ها و رفتار آنان. انتشارات تربیت‌ معلم.
-       فکور، علی. (1387). قانون، قانون‌گرایی و گروه‌های اجتماعی. نشریه فرهنگ عمومی.
-       کریمی، یوسف. (1370). روانشناسی شخصیت. نشر پیام نور.
-       -----------. (1368). روانشناسی اجتماعی. نشر ارسباران.
-       کوئن، بروس. (1387). مبانی جامعه‌شناسی (ترجمۀ توسلی). تهران: سمت.
-       وبر، مارکس. (1384). اقتصاد و جامعه (ترجمه عباس منوچهری و دیگران). تهران: سمت.
-          Alberto Bucchi and Another. (2012). Traffic psychology and driver behavior, SIIV-5th international congress-sustainability of road infrastructures, Social and behavior sciences 53, 973-980.
-        Bandora.A. (2010). Behavior theory and the modes of man. American psychologists, 29 .pp.589-869.
-        Chien Ming Teseng. (2005) .Speeding violation related to a drivers social-economic demographics and the most frequent driving purpose in Taiwan mail population-safety science-Www.Elsevier.Com.
-        Claudio Djissey Shikida and Another. (2008). Economic determinants of driver’s behavior in Minas Gerais, http://economicsbulletin.vanderbilt.edu/volume8,no.10(2008)pp.1-7.
-        David Shinar and another. (2000). self-reports of safe driving behaviors in relationship to sex ’age ’education and income in the US adult driving population, Accident analysis and prevention, p.105-120.
-        Elisa, R.Braver. (May 2003).  Race hispania and socioeconomic status in relation to motor vehicle occupant death rates and risk factor among adults. Accident analysis and prevention, p.295-309.
-        Naatanen , R., Sumala, H. (2006). Road user behavior and traffic accidents. p. 44-75.
-        Oppenhein, I. and David Shinar. (2011). Chapter 15, Human factors and ergonomics handbook of traffic psychology. ep. Brayan Sandiago.
-        Rebeca Levers and another. (2001). Novice deriver’s risky driving behavior risk perception and crash risk. Finding from the drive study-Www.Slsevien.Com.