ارتباط بین نقش فرهنگ دانایی با اثربخشی سازمانی کارکنان راهور تهران بزرگ

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مدیریت دانشگاه آزاد اسلامی، واحد عجب‌شیر، ایران.

2 کارشناس ارشد، گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد عجب شیر ، عجب شیر، ایران.

3 کارشناس ارشد مدیریت دولتی، دانشگاه پیام نور واحد ایلخچی، ایران.

چکیده

زمینه و هدف: پیاد­ه ­سازی اثربخش و کارآمد مدیریت دانش مستلزم تأمین زیرساخت­هایی است که در میان آن‌ها، فرهنگ‌ سازمانی مناسب از جایگاه خاصی برخوردار است. لذا سازمان‌ها نیازمند نوعی فرهنگ هستند که در خلق و تسهیم دانش به آنان کمک کند. فرهنگ دانایی مبیّن ارزش ­ها و باورهایی است که فعالیت­ های مدیریت دانش را در یک سازمان تسهیل و تشویق می‌‌کنند. به این منظور، پژوهش حاضر با هدف بررسی ارتباط بین نقش فرهنگ دانایی با اثربخشی سازمانی کارکنان راهور تهران بزرگ اجرا گردیده است.
روش: پژوهش حاضر از نظر هدف، جزو پژوهش‌های کاربردی و از نظر ماهیت، جزو پژوهش‌های توصیفی از نوع هم‌بستگی می‌باشد. جامعۀ آماری پژوهش حاضر شامل کلیۀ کارکنان راهور تهران بزرگ در شهریورماه 1398 است که با استفاده از روش­های نمونه ­گیری تصادفی خوشه‌ای 180 نفر به‌عنوان نمونۀ آماری مورد مطالعه قرار گرفتند. ابزار گردآوری داده‌ها از پرسشنامه­ های محقق‌ ساختۀ فرهنگ دانایی و اثربخشی استفاده شد.
یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که بین فرهنگ دانایی و ابعاد آن با اثربخشی سازمانی کارکنان راهور تهران بزرگ رابطۀ مثبت و معنا‌داری وجود دارد. ضریب همبستگی مؤلفه‌های اعتماد، سیستم پاداش و انگیزه، دیدگاه فردی کارکنان، فضای بازسازمانی، تعاملات اجتماعی کارکنان، تعهد سازمانی کارکنان، قدرت کارکنان، آزادی عمل در برابر کنترل و حمایت مدیران ارشد با متغیر اثربخشی سازمانی به‌ترتیب برابر 23/0، 25/0، 33/0، 41/0، 48/0، 40/0، 55/0، 26/0 و 34/0 می‌باشند که همگی در سطح 01/0 معنادار می‌باشند.
نتیجه‌گیری: ارتقای سطح آگاهی از فرهنگ دانایی و ابعاد فرهنگ دانایی می‌تواند به‌عنوان کلید اصلی در بهبود و ارتقای اثربخشی سازمانی موردتوجه مسئولان امر قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


-          اخوان، پیمان­؛ جعفری، مصطفی. (1387). ناکامی مدیریت دانش در سازمان‌ها. مجله تدبیر، (161).
-          افسری، معصومه؛ هاشمی، سارا؛ مغیثی، علیرضا. (1399)، پیش‌بینی رفتار رانندگی بر اساس هوش هیجانی و ادراک خطر رانندگی. فصلنامه علمی راهور، سال 9، (33)، 80-53.
-          پورنصرانی، سید احمد؛ قهرمانی، جعفر. (1397)، تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر روند آموزشی دانشگاه‌های نظامی (مطالعه موردی: دانشگاه علوم دریایی امام خمینی (ره) نوشهر). فصلنامه علمی - پژوهشی آموزش علوم دریایی، (14)، 77-92.
-          توفیقی، شهرام؛ چاقری، محمود؛ عامریون، احمد؛ کریمی زارچی، علی‌اکبر. (1398)، تأثیر تغییرات سازمانی بر شاخص‌های سلامت سازمان و ارتباط آن با اثربخشی سازمانی. مجله طب نظامی، 13(3)، 179-173.
-          خبیری، محمدمهدی؛ سرفراز، سارا. (1399). تعیین میزان تأثیرگذاری و اولویت‌بندی ابزارهای نظارتی پلیس راهور بر سطح ایمنی جاده. فصلنامه علمی راهور، سال 9، (33)، 172-151.
-          دفت، هال، ریچارد اچ. (1393). سازمان: ساختار، فرایندها و رهاوردها (ترجمه علی پارسائیان و سید محمد اعرابی). دفتر پژوهش‌های فرهنگی، تهران.
-          رابینز، استیفن. (1385). تئوری سازمان (ترجمه سید مهدی الوانی و حسن دانایی‌فرد). چاپ 12، انتشارات صفا.
-          رمضانی‌نژاد، رحیم؛ شفیعی، شهرام؛ آسایش، لیلا. (1397). تأثیر فرهنگ ‌سازمانی بر اثربخشی سازمان با میانجی‌گری مدیریت دانش در اداره کل ورزش و جوانان استان آذربایجان شرقی. پژوهش‌های کاربردی در مدیریت ورزشی، 7 (2)، (پیاپی 26)، 122-111.
-          زاهدی، سید محمد؛ انتظاری هرسینی، علی. (1386). فرهنگ دانایی (ابعاد، شاخص‌ها و مقایسه چند سازمان). مجله مطالعات مدیریت، بهبود و تحول، (56)، علمی- ترویجی، 70-45.
-          سید نقوی، میرعلی؛ نریمانی، مهدی؛ غلام حسینی، حسین. (1389). فرهنگ و استراتژی و تأثیر آن بر اثربخشی سازمانی: با نگاهی بر مدیریت دانش. چشم‌انداز مدیریت دولتی، 1، 24-9.
-          شریف‌زاده، فتاح. (1372). بررسی الگوها و نظریه‌های اثربخشی. مجله انجمن مدیریت، 43.
-          علاقبند، علی. (1394). مبانی نظری و اصول مدیریت آموزشی. چاپ 26، ناشر: روان.
-          کاظمی، عباس. (1375). طراحی الگوهای اثربخشی با تأکید بر معیارهای فرهنگ‌سازمانی. رساله دکتری دانشگاه تربیت مدرس.
-          کاوسی، اسماعیل؛ هاشمی، محمود؛ رحمانزاده گروی، علیرضا. (1398). بررسی تأثیر آموزش‌های فرهنگی ضمن خدمت بر نوآوری سازمانی در سازمان شیلات ایران. فصلنامه علمی پژوهشی آموزش علوم دریایی، (16)، 74-87.
-          محمدی فاتح، اصغر؛ سبحانی، محمدصادق؛ محمدی، داریوش. (1387). مدیریتدانش،رویکردجامع. مؤسسه انتشارات و پخش پیام پویش: تهران.
-          میرزایی اهرنجانی، حسن؛ باتمانی، محمدامین. (1391). دیدگاه­های اعضای هیئت‌علمی دانشکده مدیریت دانشگاه تهران پیرامون سبک رهبری و اثربخشی آن در سازمان. پایان‌نامه کارشناس ارشد، دانشکده علوم، دانشگاه تهران.
-          نعمتی، سمیه؛ خائف الهی، احمدعلی؛ دانایی‌فرد، حسن. (1396). طراحی مدل اندازه‌گیری ارزش‌آفرینی منابع انسانی در بخش دولتی. فصلنامه پژوهش‌های مدیریت در ایران، 21 (2)، 178-157.
-          ورمزیار، رضا. (1378). بررسی فرهنگ‌سازمانی و تأثیر آن بر اثربخشی سازمانی. پایان‌نامه کارشناس ارشد، دانشکده علوم اداری دانشگاه شهید بهشتی تهران.
-          Cameron, K.S., and Quinn, R.E. (2005). Diagnosing and Changing Organizational Culture: Base on the Competing Values Framework, Jossey-Bass.
-          Dadzie, Charlene A. , Winston, Evelyn. M. , & Dadzie, Kofi Q. (2012). Organizational culture, competitive strategy, and performance in ghana Charlene. Journal of African Business, 13(3), 172-182. DOI: 10. 1080/15228916. 2012.
-          Daft, R. (2006). Organization Theory and Design, OH: South- Western College Publishingg.
-          Davenport, T. and Prusak, L. (1998). Working Knowledge: How organizations Manage What They Know, Harvard Business School Press, Boston, MA.
-          DeLong, D., and Fahey, L. (2019). Diagnising Cultural Barriers to Knowledge Management, Academy of Management, Executive, Vol. 14, No.4, pp.113-127.
-          Gibson, James. (1992). Organizational Behavior, Seventh Edition, pp. 25-26
-          Goodarzi, M., Abu Torabi, M., Dastgerdi, M. and Dastgerdi, K. (2009). The Relationship of Organizational Culture with Knowledge Management of Chief Executive Officers of Physical Education Organization. Sports Management Journal, No. 2, pp. 214-201.
-          Hunt, D.P. (2003)., The Concept of Knowledge and How to measure It, Journal of Intellectuial Capital, Vol.4, No.1, pp.100-113.
-          Jones, E., Chonko, L.B. and Roberts, J.A. (2003). Creating a partnership-oriented, knowledge creation culture in strategic sales alliances: a conceptual framework. Journal of Business andIndustrial Marketing, Vol. 18 Nos 4/5, pp. 336-52.
-          Kwantes, C. T. and Boglarsky, C. A. (2007). Perception of Organizational Culture, Leadership Effectiveness and Personal Effectiveness Across Six Countries. Journal of International Management ,13, 204-230.
-          Lord. R. G., Shondrick. S. J. (2011). Leadership and knowledge: Symbolic, connectionist and embodied perspectives. The Leadership Quarterly,22, 207-222.
-          McDermott, R. & O’Dell, C. (2001). Overcoming cultural barriers to sharing knowledge. Journal of Knowledge Management, 5(1), 76-85.
-          Mládková, L. (2012). Leadership in management of knowledge workers. Procedia – Social and Behavioral Sciences, 41, 243-250.
-          Nonaka, I. (1998). A dynamic theory of organizational knowledge creation. Organization Sciences, Vol. 5, pp. 14-37.
-          Rue. L. & Byars. L. (2003). Management: 10th edition, Mc Graw-Hill. P:150.
-          Sabri, H. (2005). Knowledge Management in its Context: Adapting Structure to a knowledge Creating Culture. International Journal of Commerce and Management, Vol. 15 No. 2, pp. 113-28.
-          Schein, E. H. (2004). Organizational Culture and Leadership. 3rd ed., Jossey-Bass Publishers, San Francisco, CA.
-          Sheng, X. & Sun. (2007), L. Developing knowledge innovation culture of libraries. Library Management, Vol. 28 No. 1/2, pp. 36-52.
-          Shiva, M., Damodar, S. (2012). Transformational Leadership, Organizational Culture, Organizational Effectiveness, and Programme Outcomes in Non-Governmental Organizations. Social Services And Welfare, 23, 684-710.
-          Thibodeaux, M.S. and Favilla, E. (2009). Organizational effectiveness and commitment throu.
-          Zheng W., et al. (2009). Linking Organizational Culture, Structure, Strategy, and Organizational Effectiveness: Mediating Role of Knowledge Management.J. Bus Res (2009). doi:10.1016/j.jbusres.2009.06.005.