پیش‌بینی رفتارهای رانندگی بر اساس تحریک‌جویی و دشواری تنظیم هیجان با میانجی‌گری ذهن‌آگاهی در زنان شهر تهران

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی،واحد رودهن

2 استادیار گروه مشاوره دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن

3 استادیار گروه روانشناسی دانشگاه علوم انتظامی امین

چکیده

زمینه و هدف: بر اساس آمارهای داده شده، تصادفات در بین زنان بیشتر است. بر همین اساس، هدف پژوهش حاضر، طراحی مدل معادلات ساختاری برای پیش­ بینی رفتارهای رانندگی بر اساس تحریک­ جویی و دشواری تنظیم هیجان با میانجی‌گری ذهن ­آگاهی در رانندگان زن تهران بود.
روش:  پژوهش حاضر یک پژوهش توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه آماری، رانندگان زن شهر تهران در سال 99-98 بود که 340 نفر از آنها به عنوان گروه نمونه انتخاب شدند، بدین صورت که در مرحله اول منطقه 20 شهر تهران به روش تصادفی و افراد گروه نمونه به روش دردسترس به دست آمدند. برای جمع ­آوری داده ­ها از مقیاس تحریک ­جویی زاکرمن(1978)، پرسش­نامه رفتار رانندگی منچستر(1990)، مقیاس دشواری در تنظیم هیجان گرتز و روئمر (2004) و پرسش­نامه پنج وجهی ذهن ­آگاهی(2006) استفاده شد.
یافته ها: تحلیل داده ­ها به روش معادلات ساختاری نشان داد مدل پژوهش از برازش خوبی برخوردار بود. علاوه بر این، دشواری تنظیم هیجان به صورت مثبت و ذهن ­آگاهی به صورت منفی رفتارهای رانندگی را در زنان پیش ­بینی کرد. همچنین ذهن­ آگاهی به صورت مثبت و معنادار رابطه بین تحریک­ جویی و دشواری تنظیم هیجان با رفتارهای رانندگی را در زنان میانجی­ گری کرد.
نتیجه ­گیری: نتایج پژوهش حاضر نشان‌دهنده تأثیر زیاد هیجان و حضور هوشیار در لحظه در رفتارهای رانندگی و پیشگیری از تصادفات و حوادث رانندگی است. بر این اساس پیشنهاد می­ گردد قبل از اعطای گواهی­نامه و تمدید آن، جلسات آموزشی تنظیم هیجان و ذهن ­آگاهی برای رانندگان برگزار گردد.

کلیدواژه‌ها


https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=155934

  • پاکدین امیری، علیرضا. (1390). شناسایی و رتبه­بندی عوامل رفتار فردی مؤثر بر کاهش تخلفات رانندگی با استفاده از الگوریتم تاپسیس. فصلنامه راهور، 8(9)، 59-48.

https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=139172

  • حسنی، جعفر؛ شاهمرادی فر، طیبه. (1395). اثربخشی آموزش نظم­جویی فرایندی هیجان در دشواری تنظیم هیجان. مجله طب نظامی، 18 (1)، 346-339.

http://militarymedj.ir/article-۱-۱۵۵۰-fa.html

  • حیدری، مائده؛ هاشمی، تورج. (1396). بررسی نقش تنظیم هیجانی و سیستم‌های مغزی - رفتاری در وقوع یا عدم وقوع رفتارهای پرخطر رانندگی. فصلنامه راهور151(12)، 174-123.

http://journals.police.ir/article_18979.html

  • سئوف حدادی ثانی، سوسن؛ طبیبی، سوسن. (1394). بررسی رابطه خشم رانندگی، خودنظم­جویی هیجانی و توانایی بازداری با رفتارهای پرخطر رانندگی. چهارمین کنفرانس بین المللی حمل و نقل ترافیک تهران، معاونت و سازمان حمل و نقل ترافیک.

https://civilica.com/doc/419515/

  • شولتز، دوان؛ شولتز، سیدنی الن. (1998). نظریه‌های شخصیت. ترجمه یحیی سید محمدی (1386). تهران: ویرایش.
  • عبدی، رضا؛ سادات مردانی، لطیفه. (1397). بررسی روابط ساختاری ابعاد نابهنجار شخصیت با رفتار رانندگی با واسطه­گری تنظیم هیجانی. فصلنامه طب انتظامی،7(2)، 72-56.

http://journals.police.ir/article_92756.html

  • عسکری، آزاده؛ پندی، هدی. (1397). بررسی رابطه سلامت­روان و رفتارهای رانندگی در شهر تهران با نقش واسطه ای ذهن­آگاهی. مطالعات پژوهشی راهور، 55(8)، 100-82.

http://talar.jrl.police.ir/article_91602.html

  • قاسمی ادکان، فاطمه. (1396). بررسی رابطه تحریک­جویی و رفتار پرخطر رانندگی در مشهد. مجله علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد، (2)14، 80-63.

https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=14860

  • مجدزاده، رضا؛ رشیدیان، آرش؛ شمس، محسن و شجاعی زاده، داوود. (1390). استفاده از الگوی بازاریابی اجتماعی برای کاهش رفتار خطرناک رانندگی در رانندگان تاکسی شهر تهران. مجله دانشکده بهداشت و انیستیتو تحقیقات بهداشتی،9(2)، 40-21.

http://sjsph.tums.ac.ir/article-1-51-fa.html

  • مشهدی، علی؛ میردورقی، فاطمه و حسنی، جعفر. (1390). نقش راهبردهای نظم‌جویی شناختی هیجان در اختلال‌های درونی­سازی کودکان. روان شناسی بالینی، 3(3)، 39-29.

 doi.10.22075/jcp.2017.2060

  • میزری عالی، راضیه؛ جنگی، پریا و سنگانی، علیرضا. (1398). پیش­بینی رفتار رانندگی بر اساس کنترل اجتماعی و هیجان­خواهی در رانندگان وسایل نقلیه عمومی. مجله روان­شناسی اجتماعی، 13، 79-51.

http://psychology.iauahvaz.ac.ir/article_665702.html

  • یوسفوند، مهدی؛ علوی، زینب. (1397). بررسی تأثیر آموزش راهبردهای شناختی و فراشناختی بر خودکارآمدی خلاق و اشتیاق تحصیلی دانش‌آموزان پسر دوره متوسطه دوم شهر ایلام. نشریه علمی پژوهش آموزش و ارزشیابی،42(11)، 159-143.

https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=499852

  • Asamer, J., van Zuylen, H. J. & Heilmann, B. (2013). Calibrating carfollowing parameters for snowy road conditions in the microscopic traffic simulator VISSIM. Intelligent Transport Systems, IET. 7(1),114-121.

doi:10.1049/iet-its.2011.0193.

  • Augustine, A. A. & Hemenover, S. H. (2009). On the relative effectiveness of affect regulation strategies: A meta-analysis. Cognition and Emotion, 23, 6, 1181-1220.

doi. 10.1080/02699930802396556.

  • Arndt, J. E., Fujiwara, E. (2014). Interactions between Emotion Regulation and Mental Health. Austin Journal of Psychiatry and Behavioral Science, 1(5), 1021.

doi.org/10.2466/03.20.PR0.114k22w4.

  • Bachoo, S., Bhagwanjee, A., Govender, K. (2013). The influence of anger, impulsivity, sensation seeking and driver attitudes on risky driving behaviour among post-graduate university students in Durban, South Africa. Accident Analysis & Prevention, 55, 67–76.

doi.10.1016/j.aap.2013.02.021.

  • Boden, M. T., Westermann, S., Mcrae, K., Kuo, J., Alvarez, J., Kulkarni, M. R., et al. (2013). Emotion regulation and posttraumatic stress disorder: A prospective investigation. Journal of Social and Clinical Psychology, 32(3), 296-314.

doi.org/10.1521/jscp.2013.32.3.296.

  • Bishop, S. R., Lau, M., Shapiro, S., Carlson, L., Anderson, N. D., & Carmody, J. (2004). Mindfulness: A proposed operational definition. Clinical Psychology: Science and Practice, 11(2), 230–241.

doi.org/10.1093/clipsy.bph077.

  • Coffey, K. A., Hartman, M. & Fredrickson, B. L. (2010). Deconstructing Mindfulness and Constructing Mental Health: Understanding Mindfulness and its Mechanisms of Action. Mindfulness 1, 235–253.

doi.org/10.1007/s12671-010-0033-2.

  • Dahlen, E. R., Martin, R. C., Ragan, K., & Kuhlman, M. M. (2005). Driving anger, sensation seeking, impulsiveness, and boredom proneness in the prediction of unsafe driving. Journal of Accident Analyses & prevents, 37(2), 341-348.

doi.10.1016/j.aap.2004.10.006.

  • Fortney, L. & Taylor, M. (2010). Meditation in medical practice: A review of the evidence and practice. Primary Care, 37(1), 81-90.

doi:10.1016/j.pop.2009.09.004.

  • Gilmartin, H., Goyal, A., Hamati, M. C., Mann, J., Saint, S., & Chopra, V. (2017). Brief Mindfulness Practices for Healthcare Providers – A Systematic Literature Review. American Journal of Medicine, 30(10), 1219. e17.

doi.org/10.1016/j.amjmed.2017.05.041

  • Graziano, P. A. Reid, A. Slavec, J., Paneto, A. (2015). ADHD Symptomatology and Risky Health, Driving, and Financial Behaviors in College: The Mediating Role of Sensation Seeking and Effortful Control. Journal of Attention Disorders, 19(3), 201-225.

doi. 10.1177/1087054714527792.

  • Gross, J. J., & Thompson, R. A. (2007). Emotion Regulation: Conceptual Foundations. In J. J. Gross (Ed.), Handbook of Emotion Regulation (p. 3–24). Guilford Press.
  • Golman, D. (1995). What’s Your Emotional Intelligence Quotient. Availble at: Utue.Com/azEQ.tmpl. Gresham, F. M.
  • González-Iglesias, B. (2014). Sensation seeking and drunk driving: The mediational role of social norms and self-efficacy. Accident Analysis & Prevention, 71, 22–28.

doi.org/10.1016/j.aap.2014.05.006

  • Gruber, J., Harvey, A. G., Gross, J. J. (2012). When trying is not enough: emotion regulation and the effort-success gap in bipolar disorder. Emotion, 12(5), 997-1003.

doi. 10.1037/a0026822.

  • Gratz, K. L. & Roemer, L. (2004). Multidimensional Assessment of Emotion Regulation and Dysregulation: Development, Factor Structure and Initial Validation of Thedifficultics in Emotion Regulation Scale. Journal of Psychopathology and Behavioral Assessment, 26(1), 41-54.

doi.org/10.1023/B:JOBA.0000007455.08539.94

  • Germer, C. K., Siegel, R. D., & Folton, P. R. (2005). Mindfulness and psychotherapy. New York: Guilford Press.
  • Haque, M. M., Chin, H. C., & Lim, B. Ch. (2010). Effects of impulsive sensation seeking, aggres-sion and risk-taking behaviors on the vulnerability of motorcyclists. Journal of Asian Transport Studies, 1(2), 165-180.

https://eprints.qut.edu.au/51211/

  • Intravia, J., Jones, S., & Piquero, A. R. (2012). The roles of social bonds, personality, and perceived costs: An empirical investigation into Hirschi’s “new” control theory. International Jour-nal of Offender Therapy and Comparative Criminology, 56, 1182-1200.

doi.org/10.1177/0306624X11422998

  • Jie, L., Van Zuylen, H., Chen, Y., Viti, F., & Wilmink, I. (2013). Calibration of a microscopic simulation model for emission calculation. Transportation Research Part C: Emerging. Technologies, 31, 172-184.

http://resolver.tudelft.nl/uuid:a37e345e-07a3-489e-ac60-3ca0d23e3bea

  • Jonah, B. (1997). Sensation seeking and risky driving: A review and synthesis of the literature. Accident Analysis and Prevention, 29 (5), 651- 665.

doi.10.1016/s0001-4575 (97)00017-1.

  • Kabat-zinn, J. (2003). Mindfulness based intervention in context: Past, present and future. Clinical Psychology Science and Practice, 10 (2), 144 -156.

doi.org/10.1093/clipsy.bpg016.

  • Kong, F., Xu Wang, X., & Zhao, J. (2014). Dispositional mindfulness and life satisfaction: The role of core self-evaluations. Personality and Individual Differences, 56, 165-169.

doi.org/10.1016/j.paid.2013.09.002.

  • Oltedal, S., & Rundmo, T.(2006). The effects of personality and genderon risky driving behavior and accident involvement. Journal of Safety Science, 44, 621-628.

doi.10.1016/J.SSCI.2005.12.003.

  • Paleti, R., Eluru, N., & Bhat, C. R. (2010). Examining the influence of aggressive driving behavior on driver injury severity in traffic crashes. Accident Analysis & Prevention, 42(6), 1839-1854.

doi.10.1016/j.aap.2010.05.005.

  • Qian, G. & Chung, E. (2011). Evaluating effects of eco-driving at traffic intersections based on traffic micro simulation. Proceedings of the 34th Australasian Transport Research Forum, Adelaide, Australia, pp. 1-11.

http://www.patrec.org/atrf.aspx.

  • Pérez-Fuentes, M., Gázquez Linares, J. J., Molero Jurado, M. et al. (2020). The mediating role of cognitive and affective empathy in the relationship of mindfulness with engagement in nursing. BMC Public Health, 20, 16.

doi.org/10.1186/s12889-019-8129-7.

  • Pollock, N. C., McCabe, G. A., Southard, A. C., & Zeigler-Hill, V. (2016). Pathological personality traits and emotion regulation difficulties. Personality and Individual Differences, 95, 168-177.

doi.org/10.1016/j.paid.2016.02.049.

  • Simons-Morton, B. G., Ouimet, M. C., Zhang, Z., Klauer, S. E., Lee, S. E., Wang, J., Albert, P. S., & Dingus, T. A. (2011). Crash and risky driving involvement among novice adolescent drivers and their parents. American journal of public health, 101(12), 2362–2367.

doi.org/10.2105/AJPH.2011.300248.

  • Zuckerman, M. (2007). Sensation seeking and risky behavior. Washington, DC: American Psychological Association.