رابطه منش های اخلاقی و رانندگی پرخطر؛ نقش واسطه ای تنظیم شناختی هیجان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی روانشناسی تربیتی دانشگاه شیراز

2 دانشیاردانشکده علوم تربیتی و روان شناسی دانشگاه شیراز

چکیده

زمینه و هدف: رفتارهای پرخطر رانندگان زمینه ساز بسیاری از آسیب‌‌های جسمی و روانی در جریان زندگی امروز است، اهمیت دادن به این آسیب ها می تواند نقش پیشگیرانه وموثری در سالم سازی و حفظ بهداشت روانی جامعه داشته باشد. خصوصا با در نظر گرفتن روند رو به رشد شهر نشینی درکشور ما حساسیت و لزوم پرداختن به این موضوع بیشتر نمایان می شود. لذا هدف این پژوهش بررسی رابطه منش اخلاقی و رانندگی پرخطر؛ با نقش واسطه ای تنظیم شناختی هیجان بوده است.  
روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نوع همبستگی می باشد، جامعه آماری شامل تمامی افراد دستگیر شده توسط نیروی انتظامی طی شش ماهه اول سال 1398 بود که حین رانندگی متهم به مصرف مشروبات الکلی بوده که به روش نمونه ­گیری در دسترس 300 مشارکت کننده که پس از دستگیری توسط نیروی انتظامی، طی روال قانونی برای گذراندن دوره آموزشی پیشگیری از تکرار رفتار پرخطر حین رانندگی به مدت 8 ساعت هدایت شدند. برای جمع آوری داده ها، از پرسشنامه های منش­های اخلاقی(خرمایی و قائمی، 1397)، رفتار رانندگی منچستر(استرادلینگ و میدوز،2000)، و تنظیم شناختی هیجان(گارنفسکی؛ کرایج، 2006)، ،  استفاده شد.
یافته ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که منش‌های مثبت اخلاقی به صورت مستقیم با ضریب استاندارد 27/0 و همچنین آماره t (95/4) تاثیرمعناداری بر راهبرد سازش یافته داشته است و منش‌های منفی اخلاقی نیز به طور مستقیم با ضریب مسیر (23/0) و آماره t (17/4) تاثیر معناداری بر راهبرد سازش یافته دارد.
نتیجه گیری: منش های منفی اخلاقی با واسطة تنظیم شناختی هیجان، رفتارهای پرخطر رانندگی را پیش‌بینی می‌کند و تنظیم شناختی هیجان نیز به صورت مستقیم پیش بینی کننده رفتارهای پرخطر رانندگی بوده است.
 
 

کلیدواژه‌ها